Haymana Haber | Haymana Haberleri | Haymana Gazetesi | Haymana Son Dakika
Y9yWL.jpg>

“Deli Kaymakam” Nasuhi Kuruosman’ın Bağlarına Ne Oldu?

“Deli Kaymakam” Nasuhi Kuruosman’ın Bağlarına Ne Oldu?
18 Ekim 2020 - 18:30 'de eklendi ve 459 kez görüntülendi.

KIRKAMBAR

“Deli Kaymakam Nasuhi Kuruosman’ın Bağlarına Ne Oldu?(*)

Mutahhar Aksarı

muaksari@yahoo.com

Bu yazının yazılışının üzerinden 8 yıl, Haymanalıların “Deli Kaymakam” diye bildiği Nasuhi Kuruosman’ın ilçemize verdiği hizmetlerin üzerinden 87 yıl geçti. O yılların belleklerdeki canlılığı sürüyor. Dünü özlemle hatırlayanlara, günümüzde o yılları hiç bilmeyenlere, ilgilenenlere, ilgilenmeyenlere, “Yeşil Haymana” diye derdi-tasası olanlara bir katkı olsun diye sunuyorum. Ayrıca ışıklar içinde yatsın rahmetli kayınvalidem Hacer Öztürk’ü, beni kırmayıp o yıllardaki anılarını paylaştığı için de en içten sevgi ve saygılarımla anıyorum…

Haymana’da kaç tane kaymakam görev yapmış? Hiç merak ettiniz mi? Ben merak ettim. Araştırdım. 1936-2012 arasındaki 76 yılda toplam 47 kaymakam görev yapmış. Ortalama 2.6 yılda bir kaymakamımız değişmiş. Kimi Vali Yardımcısı, kimi Vali olup ayrılmış Haymana’dan.

  Bu bilgileri şimdilik geçiyorum. İlerde yine ele alırım.

  Sorum şu: Kaymakamlarımızdan kim(ler) Haymanalının belleğinde kalıcı iz bırakmıştır? Evdeki sohbetlerde “Deli Kaymakam”dan söz edilir hep. Övülür. Anlattıkları saymakla bitmez. Bu “Deli Kaymakam” kimdir? Nerelidir? Neler yapmıştır Haymana’da?

  Biraz gerilere gidelim. Önce Nasuhi Kuruosman’ı tanıyalım: “Urfa Mutasarrıflarından Nusret Bey’in oğludur. 1906 yılında Yanya’da doğdu. Galatasaray Lisesi ve İzmir İktisat Mektebi’ni bitirdi. Temmuz 1930’da Mülkiye’den mezun oldu. Ankara Maiyet Memurluğu görevinden sonra 25 Haziran 1933 tarihinde Haymana Kaymakamlığına atandı.  14 Nisan 1936’da Birecik, 1 Aralık 1942’de Çorlu, 29 Haziran 1944’te İnebolu, 9 Nisan 1947 tarihinde tekrar Haymana Kaymakamlık görevine atandı. Bu görevde iken 7/8 Kasım 1948 Pazar’ı, Pazartesi’ne bağlayan gece sabaha karşı ansızın bir beyin kanaması geçirdi, derhal doktor refakatinde Ankara’ya getirildi. Ancak, kurtarılamayarak Ankara Numune Hastanesi’nde vefat etti. Aldığı bütün vazifelerde üstün başarı gösteren Kuruosman, bulunduğu kazalarda halkın ve köylünün sevgisine mazhar olmuş, candan sevilmiş, çalışkan bir idareci olarak anılmıştır. 1933-1936 / 1947-1948 yıllarında görevli bulunduğu Haymana Kaymakamlığı sırasında, halk tarafından çok sevilmiş ve “Deli Kaymakam” olarak ün yapmıştır.(1)  

   Nasuhi Bey, kayınvalidem Hacer Öztürk’ün anlatımlarına göre; at üstünde elinde kamçı Haymana’da ayak basmadık yer bırakmayan biriymiş. Yılanhisar Tepesi –Yılaneser Tepesi-‘ne kadar olan o düzlük-tepelik arazide bağlar kurdurtmak ister halka… Haymana halkına duyuru yapılır ve toplanılır. Toplantıda Nasuhi Bey, halka buradaki toprakları bağ yapmaları için dağıtacağını ama bağına bakmayanların elinden toprakları geri alacağını söyler. Ve böylece Bakkal Hamza, Sarıgöllü Mehmet, Kel Şube Reisi, Burunsuzlu Mahmut Efendi, Kürt Mevlut Efendi, Güdüllü Mehmet Çavuş, Demircilerin Rıza Dayı, Çulluların Ömer Efendi, Tatar Hasan, Mehmet Özerkan, Erzurumlu İdris Dayı, İshak Hocanın Ahmet Efendi, Avukat Niyazi, Demircinin Süleyman, Kalaycı Dursun Dayı, Kasap Memduh, Keziban Teyze, Sivrihisarlı Hüseyin Dayı, Dellâl Hasan Dayı, Guşculunun Tatar Selim, Arabacı Veli Dayı ve daha adlarını saptayamadığım pek çok kişiye toprak dağıtılır. Bir yerde küçük çaplı toprak reformu yapılır. Her yerde hummalı bir çalışma başlar. Elma, armut, dut, ceviz, vişne, kiraz ağaçları ile omcalar dikilmekte ve toprak toprak olduğunun farkına varmaktadır. Her bağda kuyu açılır ve yer yer havuzlar yapılır. Kırmızı elma, gazoz elması, sakal ıslatan armudu, kumlu armut, kış armudu, yaz armudu, dut ve ceviz yetiştirilmeye başlanır. Üzümlerden kazan kazan pekmezler kaynatılmaya başlanır. Bu arada “Deli Kaymakam” Nasuhi Kuruosman, boş durmamaktadır. Gece gündüz demeden at üstünde elinde kamçısıyla bağları dolaşmakta, verdiği toprağı hakkıyla işlemeyenlere gözdağı vermektedir… (2)  

   Zaman gelir-geçer. 2012’deyiz. O bağların yerinde şimdi yeller esmektedir. Yılaneser Tepesi ağaçlandırdı. Büyümeye başladı çamlar.

   Sorum şu: O güzelim bağlar yeniden yaratılamaz mı? Haymana’nın yayla ikliminde yetişen meyve türleri yeniden halka dağıtılıp yeşil bir örtü oluşturulamaz mı?

   Ne dersiniz Sevgili Haymanalılar?

   Nasuhi Kuruosman’ı saygıyla anıyorum. Işıklar içinde yatsın!

Kayınvalidem Hacer Öztürk

Kayınvalidem, Hacer Öztürk

_____________

(*) Bu yazı, İLK KEZ 26.03.2012’dewww.haymanahaber.com” internet sayfasında yayımlanmıştır.

(1) Tarih İçinde Haymana, Halil İbrahim Uçak, Haymanalılar Yardımlaşma ve Tanışma Derneği Yayın No: 1, 1986, Ankara, Sayfa: 230-231.

(2) Anlatan: Hacer Öztürk, 85 yaşında, Karahoca doğumlu. Sağ.

SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER